{"id":2594,"date":"2024-08-27T15:13:33","date_gmt":"2024-08-27T12:13:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/?p=2594"},"modified":"2024-08-27T16:10:01","modified_gmt":"2024-08-27T13:10:01","slug":"makbulden-maktule-pargali-ibrahim-pasanin-ibretlik-hikayesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/2024\/08\/27\/makbulden-maktule-pargali-ibrahim-pasanin-ibretlik-hikayesi\/","title":{"rendered":"Makbulden Maktule: Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u0130bretlik Hikayesi"},"content":{"rendered":"<p>Osmanl\u0131 tarihinin en ilgin\u00e7 ve trajik fig\u00fcrlerinden biri olan Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa, hem Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n en yak\u0131n dostu hem de sadrazam\u0131yd\u0131. Ancak, y\u00fckseli\u015fi kadar \u00e7arp\u0131c\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, Osmanl\u0131 saray\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k entrikalar\u0131 ve iktidar m\u00fccadeleleriyle dolu bir d\u00f6nemin \u00f6zeti gibidir. \u015eair Figani&#8217;nin, \u0130brahim Pa\u015fa&#8217;ya y\u00f6nelik olarak yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fu Fars\u00e7a beyit, onun sonunu haz\u0131rlayan olaylar\u0131n fitilini ate\u015flemi\u015ftir:<\/p><blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>&#8220;D\u00fc \u0130br\u00e2h\u00eem \u00e2med be-deyr-i cih\u00e2n.<br>Yek\u00ee b\u00fct-\u015fiken \u015fod yek\u00ee b\u00fct-ni\u015f\u00e2n.&#8221;<\/p>\n\n<p>&#8211; Fig\u00e2ni<\/p><\/blockquote><p>Bu beyitin anlam\u0131, &#8220;Bu d\u00fcnyaya iki \u0130brahim geldi; biri putlar\u0131 y\u0131kt\u0131, di\u011feri ise putlar\u0131 dikti&#8221; \u015feklindedir. \u0130lk \u0130brahim, Hz. \u0130brahim (Aleyhisselam), insanlar\u0131 putlara tapmaktan kurtaran peygamberdir. \u0130kincisi ise, Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin zirvesine \u00e7\u0131kan Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa&#8217;d\u0131r.<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">Heykeller ve &#8220;Putperest&#8221; Su\u00e7lamas\u0131<\/h3><figure class=\"wp-block-image\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2589\" srcset=\"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-900x506.jpg 900w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-749x421.jpg 749w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-1200x675.jpg 1200w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-1320x743.jpg 1320w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n-600x338.jpg 600w, https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/169185771_3957643637607006_8748463265708326074_n.jpg 1728w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><p>1526 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n Moha\u00e7 Meydan Muharebesi zaferinden sonra Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa, yan\u0131nda \u00fc\u00e7 \u00f6nemli mermer heykel getirmi\u015fti: Herk\u00fcl, Apollon ve Diana. Bu heykeller, Sultanahmet Meydan\u0131&#8217;ndaki saray\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne dikildi. Bu davran\u0131\u015f\u0131, d\u00f6nemin muhafazak\u00e2r \u00e7evrelerinde b\u00fcy\u00fck tepki toplad\u0131 ve Pa\u015fa, &#8220;putperest&#8221; olmakla su\u00e7land\u0131. Figani de bu durumu ele\u015ftiren beyiti yaz\u0131nca, idam edilmekten kurtulamad\u0131.<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa&#8217;n\u0131n Y\u00fckseli\u015fi<\/h3><p>Pargal\u0131 \u0130brahim, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n dev\u015firme sistemiyle k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta Parga&#8217;dan al\u0131n\u0131p, \u015eehzade S\u00fcleyman ile birlikte b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Bu yak\u0131nl\u0131k, onun Osmanl\u0131 saray\u0131ndaki y\u00fckseli\u015finde b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131. \u00d6nce beylerbeyi, ard\u0131ndan ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131 ve Hasodaba\u015f\u0131 oldu. 1523&#8217;te ise Rodos Seferi&#8217;nden sonra sadrazaml\u0131\u011fa y\u00fckseltildi. Kanuni&#8217;nin ona olan g\u00fcveni o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fc ki, Pargal\u0131&#8217;ya 6 tu\u011f ta\u015f\u0131ma yetkisi verdi ve k\u0131z karde\u015fi Hatice Sultan ile evlendirdi.<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">D\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve \u0130dam<\/h3><p>Ancak, Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa&#8217;n\u0131n g\u00fcc\u00fc ve etkisi artt\u0131k\u00e7a, tav\u0131rlar\u0131 da de\u011fi\u015fti. Venedik diplomatlar\u0131 onu &#8220;Muhte\u015fem \u0130brahim&#8221; olarak adland\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130brahim Pa\u015fa, Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ni y\u00f6neten ki\u015fi olarak kendini g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015f, hatta resmi yaz\u0131\u015fmalarda &#8220;Serasker Sultan&#8221; unvan\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131. Bu durum, Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7mad\u0131. Pa\u015fa&#8217;n\u0131n bu kibri ve kontrol edilemez g\u00fcc\u00fc, onun sonunu getirdi.<\/p><p>1536 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131nda, iftar sonras\u0131 Sultan S\u00fcleyman ile yapt\u0131\u011f\u0131 uzun sohbetin ard\u0131ndan yata\u011f\u0131na \u00e7ekilen \u0130brahim Pa\u015fa, gece yar\u0131s\u0131 cellat Kara-Ali taraf\u0131ndan bo\u011fdurularak idam edildi. Sultan S\u00fcleyman, onun mezar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6rmeyece\u011fi bir yere defnedilmesini emretti. Pargal\u0131&#8217;n\u0131n mezar\u0131, F\u0131nd\u0131kl\u0131&#8217;daki Canfeda Tekkesi&#8217;nin bah\u00e7esinde bulundu ve ba\u015f\u0131nda bir erguvan a\u011fac\u0131 dikili oldu\u011fu rivayet edilir.<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">Tarihin Tozlu Sayfalar\u0131ndan Bir Ders<\/h3><p>Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun en g\u00fc\u00e7l\u00fc sadrazamlar\u0131ndan biri olarak tarihe ge\u00e7ti. Ancak, iktidar h\u0131rs\u0131 ve Sultan S\u00fcleyman ile girdi\u011fi g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi, onun trajik sonunu haz\u0131rlad\u0131. Bug\u00fcn onun mezar\u0131 ba\u015f\u0131nda bir Fatiha okumak, hem ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 hem de hatalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak i\u00e7in bir f\u0131rsat olabilir.<\/p><p>Bu hik\u00e2ye, Osmanl\u0131 tarihinin karma\u015f\u0131k ve ders verici bir sayfas\u0131d\u0131r. Bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n ba\u015fka bir \u00f6nemli fig\u00fcr\u00fcn\u00fc ele alaca\u011f\u0131z. Bu arada, Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa hakk\u0131nda sorular\u0131n\u0131z\u0131 yorumlar k\u0131sm\u0131nda payla\u015fabilirsiniz.<\/p><figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"jetpack-video-wrapper\"><iframe title=\"PARGALI \u0130BRAH\u0130M NEDEN \u0130DAM ED\u0130LD\u0130? | Tarihi Mevzular #24\" width=\"900\" height=\"506\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/3DQAWb7TR6k?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure><h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Kaynak\u00e7a<\/em><\/h3><ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>\u0130slam Ansiklopedisi<\/strong>&nbsp;&#8211; &#8220;Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa&#8221; maddesi, T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 \u0130slam Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi (\u0130SAM) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f kapsaml\u0131 bilgiler sunmaktad\u0131r.<\/li>\n\n<li><strong>Aykut Can<\/strong>&nbsp;&#8211;&nbsp;<em>Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa: Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n Makbul Sadrazam\u0131<\/em>, Bu kitap, Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa&#8217;n\u0131n hayat\u0131 ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;ndaki etkisi \u00fczerine derinlemesine bir inceleme sunmaktad\u0131r.<\/li><\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osmanl\u0131 tarihinin en ilgin\u00e7 ve trajik fig\u00fcrlerinden biri olan Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa, hem Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n en yak\u0131n dostu hem&#8230; <\/p>\n<div class=\"readmore\"><a href=\"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/2024\/08\/27\/makbulden-maktule-pargali-ibrahim-pasanin-ibretlik-hikayesi\/\" class=\"lnk\">Read more<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2596,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[38],"class_list":["post-2594","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-tarihi-mevzular"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/WBF4NXG3N3MbijQX-636616515087040479.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2594"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2608,"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2594\/revisions\/2608"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaderalicayir.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}